Taekwondonun Tarihçesi

Tekvando dünyada bilinen dövüş sanatlarının hemen hemen en eskisidir.Ve Kore kökenli silahsız ve savunma sanatı olarak bilinir. Ortaya çıkış tarihi m.ö. 37 olarak kabul edilen tekvando yine Kore kökenli bazı savunma sporlarının eski biçimlerine dayanır.

Kore yarımadasını kuzey kısmında hükümran olmuş Kogureyo hanedanlığına kadar uzanan bir tarihçesi vardır. TAEGYON yani ayak sistemi adı verilen sistem ile KWONPOP yani yumruk metodu olarak isimlendirilen diğer bir sistemle birleştirilerek TAEK-KYON adı verilmiş, bugünkü adını almıştır.

Tekvando sporu ancak 1943 yılında Kore’nin bağımsızlığa kavuşması ile resmi bir hüviyet kazanmış bu tarihten sonra dünyaya açılmıştır.16 Eylül 1961 yılında kurulan Kore Tekvando birliği bu sporun yasallaşmasını ve 25 Haziran 1962 de ulusal oyunlar kapsamına aldırarak yasallaşmasını sağlamıştır.30 kasım 1972 de dünya Tekvandosunun merkezi kukkiwon açılmıştır ve Kore Tekvando başkanlığına Kim-un -yong getirilmiştir.Aynı zamanda da Dünya Tekvando federasyon başkanı oldu.25 Mayıs 1973 te 17 ülkenin katılımıyla ilk dünya şampiyonası yapıldı.Bu sporun Türkiye’de yaygınlaşması 1970 ‘de antrenör olarak getirilen Ço Sao- Se ile başladı.Bugün Tekvando, olimpiyat oyunlarında olimpik spor olarak yer aldığından gelişime son derece elverişli bir spor dalıdır.

Tekvandonun yıllara göre gelişimi
KASIM 30, 1972 – Kukkiwon Dünya Tekvando merkezi binası tamamlandı ve açıldı.
MAYIS 25, 1973 – ilk dünya şampiyonası düzenlendi
MAYIS 28, 1973 – Dünya Tekvando Federasyonu kuruldu
EKİM 18, 1974 -1.Dünya Asya oyunları düzenlendi
EKİM 5, 1975 – Dünya Tekvando Federasyonu Dünya spor federasyonları birliğinin aktif üyesi haline geldi
NİSAN 9, 1976 – CISM ,Tekvandoyu resmi spor olarak kabul etti
TEMMUZ 17, 1980 – Moskova’da yapılan olimpik komitenin 83. kongresinde Tekvandonun olimpik bir spor dalı olması onaylandı
TEMMUZ 24, 1981 – Tekvando .dünya oyunlarında gösteri sporu olarak yer aldı
TEMMUZ 5, 1982 – Tekvandonun 1988 Seul olimpiyat oyunlarında gösteri sporu olarak yapılmasına ve incelenmesine karar verildi
EYLÜL28, 1984 – Tekvando nun 1988 Seul’de resmi gösteri sporu olması ve ilerde tam resmi spor dalı olarak yer alması kesinleşti
TEMMUZ 3, 1986 – Colorado’da ilk dünya Tekvando kupası düzenlendi
EYLÜL 30, 1986 – Seul’de Asya oyunlarında resmi spor dalı olarak 17 ülkenin katılımıyla yapıldı
KASIM 29, 1986 – Birinci Dünya üniversiteler arası Tekvando şampiyonası düzenlendi
AĞUSTOS 9, 1987 – Tekvando İndianada yapılan Pan-Amerikan oyunlarına resmi spor dalı olarak dahil edildi
EKİM 7, 1987 – İspanyanın Barselona şehrinde 1.Dünya Bayanlar Tekvando Şampiyonası düzenlendi
EYLÜL 17-20, 1988 – 24.olimpiyatlarda 25 ülkeden 129 sporcu katılımıyla gösteri sporu olarak yapıldı.
AĞUSTOS 14-17, 1991 – Cuba. da yapılan Pan amerikan oyunlarında yer aldı
AĞUSTOS 3-5, 1992 -Barselona olimpiyatlarında gösteri sporu olarak yapıldı.Ekrem Boyalı burada 2. olmuştur
TEMMUZ 26-Ağustos 9, 1999 – 13üncü Pan American oyunlarında Kanada’da yer aldı
EYLÜL27-30, 2000 -Sydney olimpiyatlarında Tekvando artık bir resmi spor dalı

KOGORYO HANEDANINDA Tekvando DUVAR RESİMLERİ
Kogoryo devrinin Kakjeochong ve mooyongchong mezarlarının duvar resimlerinde Tekvandonun izleri görülür.Tongmyongseonwang’ların kralı Joomong M.Ö. 37 yılında KOGORYO’yu kurmuştur.Kogooryonun başkenti Hwandesong yani bugünkü Tungkow’da idi.424 yıldır yani M.S. 3 yılından m.s. 427 başkent Pyongwan’a taşınana kadarki duvar resimlerini gösterir ki başkent Mancuria’daki Hwandseong’da iken Tekvando çok popüler bir spor idi.Ondan sonra Kogooryo devrinde adetleri gösteren resimlerle mezarları süslemek yaygınlaştı.Böylece halk arasında popüler spor olan Tekvando duvar resimlerinde gösterildi.Samsilchong duvar resimlerinde de gösterildiği gibi savaşçılar istilacılara karşı mücadele etmek için bu hünerlerle eğitiliyordular.Tekvandonun duvar resimlerinde şekillendirildiğini göz önüne alarak tahmin edebiliriz ki,duvar resimleri yapılmadan önce Kogooryo halkı çok önceden savaş sanatı biliyordu ve Tekvando ruhu halkın kafasında derinlere kadar kök salmıştı.

SİLLA DEVRİNDEN HWARANGLARI VE TekvandoNUN KANITI(BELGELERİ)
Kogooryodan 20 yıl sonraHyokkeose Silla hanedanını kurdu .Fakat başlangıçta kuvvetli düşmanlarla çevrilmiş o kadar zayıf bir ülke idi ki toprakları sadece şimdiki Kyonsang do bölgesinden yani Kore yarımadasının güneydoğusundan ibaretti .Fakat silla güçlü uluslara yenilmedi. ve kuruluşundan itibaren 992 yıl gibi uzun bir süre yaşadı.Sillanın Hwarangı cennet için dini törenler düzenleyen kendilerini savaş sanatlarında eğiten ve ülkelerinin korunması için bir kaynak temin etmek üzere ruhlarını ıslah eden bir gurup savaşçı idi.Silla ülke için önemli hizmetkarları askere almak için Hwerang sisteminden başka eleme sistemi olmadığı için çeşitli günlük testlerden geçerek seçkin kişiliklerini,dürüstlüklerini gösteren birçok önde gelenler,Hwaranglar arasından seçilirdi.

Soobaktaki yani şimdi Tekvandonun atası maharetler bu testlerden biri idi.Silla’nın savaşçıları okçuluk ,at biniciliği,avlanma ,nişan alma ve Tekvando dahil ay takvimi ile 16 Temmuzda başlayıp 15 Ağustos’ta sona eren yıllık ulusal festival sırasında çeşitli sporlar yaparlardı.
Tekvandonun mevcudiyetinin diğer bir kanıtı da Sillanın başkenti olan Kyongjoo’daki bir budist tapınağı olan Seokkooram’ın taş kabartmasında görülebilir.
Silla’nın ulusal dini Budizm idi ve WONHYO ve VİSANG gibi bir çok büyük rakip önceden Hwarang idiler.Seokooram’ın girişindeki Budist kabartmaların Tekvando duruşunda olmaları o devirde Tekvandonun ne derece etkin olduğunu kanıtlar.

Jewangoongi kayıtlarının bir bölümünde rakiplerin birbirlerini tekmeledikleri ve çelmeledikleri bir BİGAKSOOL sanatı olduğunu kaydeder.3 çeşit tekmeleme vardı.Birisi rakibin vücuduna ayakla tekmelemedir.Diğerleri ise hasmın omzuna ve en iyisi de hasmın başına atılan tekmedir.
Diğer tarihi dokümanlar Silla,Kogooryo ve Baekje bölgelerindeki Soobyokta,Kwonbaek,Byon ve Tagyok gibi değişik isimlerle adlandırılan savaş sanatları da olduğunu kanıtlar.

BAEKJE SAVAŞ SANATI
Derlerki bir ulusun ruhunu folklor yansıtır,değişen zamanlardaki savaş sanatları ve oyunları yansıtır.Kogooryo,Baekje ve Sille birbirleri ile karşılaşırlarken ve Çin de etkisini yarımada üzerinde sağlamlaştırmaya çalışırken Baekjede Sille ve kogooryo kadar savaş sanatı dokümanları bırakmıştır.Sangook-sagi ve diğer tarihi dokümanlar Baekje kralları Onjo M.ö.? M.S.28 Biryoo(?-M.S.334) ve Ansin(?-M.S.405)savaş sanatlarını desteklediğini belirtir.

Tüm Baekje ulusu binicilik,okçuluk ve Tekvando sporlarının seviyordular. Sadece subaylar ve askerler değil,tüm halk savaş sanatlarında eğitilmiş birer usta idiler.

Baekje M.Ö. 18 de kuruluşundan itibaren 642 yıl yani 31.kral Uija’nınSilla ve Tang(Çin) güçlerine yenildiği 660 yılına kadar yaşamıştır.Baekje’de Tekvandonun varlığını kanıtlamak için Kogooryo ve Silla’dan daha az delil olmasına karşın yinede Tekvandonun varlığını inkar edemeyiz.Çünkü Tekvando aynı çağda diğer iki ülkede son derece yaygın bir spordu ve Koryo devrine kadar (918-1392) iyi muhafaza edilmişti.
Nitekim krallığın Okkoo eyaletine ait bir kalh şiirinde Jeolla-bookdo mahalli şarkısında sözü geçer
Elin sanatı kılıcın kullanışı gibidir.
General Chock bunu askeri bir sanat olarak öğrenmiştir.
Eğer iki elin bir tek geçişi inkar edilirse
Göz açıp kapayana kadar kişi kafasından olur.

KORYO DEVRİNİN SOOBAKHİSİ
Koongye’nin bir hizmetkarı olan Wang-Keon 918 yılında Koongye’yi tahttan indirerek Koryo’yu kurdu.O sırada Silla generali Kyon-Hwon Baekje’yi kurdu ve daha sonra Koryo’ya teslim oldu.Fakat sonra 2.kral Mloojong ve ondan sonra gelenler 18. kral Uijong’a kadar askeri kişilere karşı ayırım yaparak sadece ilim adamlarını üstün tuttular.Bu ayırımda Jeong-Joongboo’nun ihtilali ile sonuçlandı.

Askeri kişiler kraliyet yargılarını karıştıran yağcılık ve fesatlıkları olan ilim adamlarını saf dışı ettiler ve sağlam bir krallık kurmak için çalıştılar.Jeong-Joonboo Yi Uimin’inde dahil olduğu Tekvandonun birçok ileri gelenlerini kontrolünde bulunduruyordu Yi Uimin Tekvandoda öylesine mükemmeldi ki,kral Jeong ona iltifat etti ve özel generalliğe yükseltti ve kral sarayında özel Tekvando gösterileri seyrederek eğlendi.Yukarıdaki tarihi kanıtların ışığında Tekvandonun halk arasında epeyce yaygın olduğu ve hemen hemen herkesin Soobakhi sporundan hoşlandığı anlaşılıyor.Bir ilginç olayda başkomutan Moon Yoobo’nun damadı yüzbaşı Doo Gyongseong’ın hiç Tekvando yapmamış olması idi.Kayınpederinin Tekvandonun tehlikeli ve maceraperest insanların yaptığı bir spor olduğunu söylemesinden dolayı Doo Gyonseog bu tür bir tutum içine girmişti.Bunun dışında Tekvando ulusal bir spor olarak tanıtıldı.

Yİ HANEDANININ RESİMLİ SAVAŞ KİTABI
Tekvandonun geliştirilmesi ile Kore ülke olarak önemini arttırmıştır. Tekvando tarihi ile ilgili belge ve  eserler Kore tarihinin büyük bir kısmını kapsamaktadır.Kogooryo,Silla,Baekje ve koryo hanedanlarından sonra bu tür eserler Yi hanedanı döneminde daha da geniş bir şekilde ele alınmış ve geliştirilmiştir.
1790 da kral Jeongjo’nun hükümdarlığının 14.yılında Yi Deokmoo’ya savaş sanatları konusunda resmi bir kitap derlemesi emredildi.Savaş kitabında Tekvando ve çeşitli tipte silah kullanımı tanımlandı.Subay olmak için hükümet sınavından geçmek isteyenler ,diğer başvuranlardan en az 3 tanesini yenmek zorunda idi ve kral Teojong Tekvando karşılaşmalarını izlemekten hoşlanırdı.

Tarihi bir kayda göre imparatorluk Japonya’sının kuşatması sırasında 700 vatansever ,kuşatan askerlere karşı çıplak elle savaştılar.Öyle söylenir ki bu vatanseverler Tekvando uzmanı idiler.Bölgelerarası bir sınır çekişmesi olduğu zaman nihai hattı Tekvando karşılaşmalarıyla çizerdiler.Bu olay Tekvandonun halk arasında ne kadar yaygın olduğuna dair iyi bir ipucu verir.Buna rağmen Yii hanedanının daha sonraki yıllarda ulusal gücü ,ilim adamlarının ayırım yapıcı hükmü ve politik hizipleşmeler arasında sürekli kan davası sonucu zayıfladı.Böylece Tekvando uzmanları güç gurubundan ayrıldılar.Ve savaş sanatları genellikle halk arasında yapılmaya başladı.Yi hanedanının çöküşünden sonra Japonlar Kore’yi istilaya başladılar.Ve Tekvando meraklıları mücadelelerini istilacılara karşı yapmaya başladılar.
1943 yılında Judo,Japon karatesi ve Kunk fu Kore’ye tanıtılmış ve 1945 yılında Kore’nin bağımsızlığına kavuşmasına kadar Kore’de yaygın bir hale gelmişlerdir.Daha sonraları bir kısım Koreli ,Tekvando tekniklerini sistemleştirip geliştirmek için çaba sarf etmişlerdir.16 Eylül 1961 tarihinde Kore Amatör Sporlar birliği ile birleşti.Tekvando ilk olarak Ekim 1962 de 43.ulusal oyunlar kapsamına alınarak Ulusal atletik oyunlar içine alınması resmen kabul edildi.

Kore Tekvando birliği başkanlığını KİM UNYONG yürütmekte idi. 30 Kasım 1972 de Dünya Tekvandosunun merkezi Kukkiwon açıldı.İlk Tekvando şampiyonası 25 Mayıs 1973 de 17 ülkenin katılması ile bu merkezde yapıldı.Katılan ülkeler: Avusturya,Kanada,Çin,Fransa,Batı Almanya,Hong-Honk,Japonya,Fildişi sahilleri,Malezya,Meksika,Filipinler, Singapur,Amerika Birleşik  Devletleri,Kamer,Uganda,Kore) ilk dünya Tekvando şampiyonasının değerlendirilmesiyle,Tekvandonun yalnızca fiziksel gücü geliştirme değil,aynı zamanda kendini savunma ve çağdaş ruh anlayışını öne süren spor liderleri Dünya Tekvando Federasyonunu kurmuşlardır.Kore Tekvando birliği başkanı ilk Dünya Tekvando Federasyonu başkanı olarak seçmiştir.Kukkiwonda 28 Mayıs 1973 te 17 ayrı ülkenin temsilcisiyle toplanan Dünya Tekvando Federasyonu başkanlığına UN YONg getirilmiştir.

ÇİN KUNG-FU’SU İLE VE JAPON KARETESİ İLE İLGİİ BELGELER
Bazıları Tekvandonun bir çin savunma sanatı olan Kung-Fu dan geliştirilerek ortaya çıkarıldığını zannederler.Oysa Çin belgelerine göre bu savunma sanatı,Budist Saint Dalma’ya ait Çin’in Honan eyaletinin Tungpung kentindeki Hisilin mezarında da belirildiği gibi sadece fizikisel çalışma olarak düzenlenmiştir.
Saint Dalma ,520 yıllarında Çine gelmişve Hisialoin mezarlarında kendini savunma sanatını öğrenmek için 9 yıl harcamıştır. Bu nedenle 3-427 yılları arasındaki Kogurya hanedanına ait duvar resimlerinde Tekvandoya ait çalışmalar görüldüğünde bunun Çin kung0fu sundan esinlenerek yapıldığı idda edilemez.
Japon savunma sanatı olan karatenin Tekvando ile ilgisini belirleyen kesin bir kanıt yoktur.Karatenin doğuşu konusunda iki temel açıklama bulunmaktadır. birisi Çen-Yuan -Pin adlı,son Ming krallığı döneminde yaşamış ve Kung0fu yu Çin’den getirmiş bir Çin asıllı liderin bu sporu Japonlara mal ettiği şeklindedir. Diğeri ise Okinowa’da yapılmakta olan savunma sporu Okinovatenin geliştirilerek Karate haline getirilmesi ile oluşmuştur.
Okinatavenin geliştirilmesi ile elde edildiği tartışmasına girmeden bu husustaki gerçekleri göz önüne sermek için Çoson(Li hanedanının diğer adı) ‘un tarihi belgelerine bakmak yeterli olacaktır.
O zamanlar Kore’de Subok adı ile bilinen Tekvando büyük bir önem kazanmış ve bu nedenle Okinova halkı tarafından kolayca benimsenmişti.Bunda en önemli etken daha önceleri Kore’deki “Gördüm Oyunu” NUL’un Okinovalı halka kolayca benimsetilmiş olmasıydı.Bu durumda Japon karatesinin Tekvandodan esinlenerek geliştirilmiş olabileceği düşünülmektedir.

Tekvandonun bu önemi Koguryo ve Silla’dan sonra 918 yılında kurulan Koryo hanedanı döneminde de sürdürmüş ve Yi hanedanına kadar475 yıllık bir çağı geride bırakmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.